Jak dbać o Marantę - Kompletny poradnik

Przygotowałem dla Ciebie poradnik, który opisuje uprawę maranty w telegraficznym skrócie – tutaj dowiesz się całej esencji o uprawie tej rośliny. Po jego lekturze nie popełnisz fundamentalnych błędów, przez które maranty zostały owiane mitem trudnych i kapryśnych. Maranty to proste w uprawie kwiaty doniczkowe, wymagają tylko zrozumienia ich potrzeb i zastosowania kilku zasad, dzięki którym będą Ci wdzięcznie ruszać liśćmi w rytmie nocy i dnia. 🙂

Tematy jakie poruszam w artykule:

Stanowisko:

Maranta leuconeura pochodzi z brazylijskich lasów tropikalnych, dlatego w mieszkaniu wymaga:

Wysokiej wilgotności powietrza – minimum 50%
Stałej temperatury pokojowej w granicach 18-25°C. Przez cały rok, bez zimnych ani gorących przeciągów.
Miejsca jasnego w pobliżu okna, ale oświetlonego światłem rozproszonym – bez bezpośrednich promieni słonecznych padających na roślinę.

Dla zapewnienia wysokiej wilgotności powietrza mieszczącej się w przedziale minimum 50% najlepiej będzie, gdy umieścisz nawilżacz powietrza w pobliżu maranty lub ustawisz jej doniczkę na podstawce wypełnionej keramzytem oraz wodą.

Zimą nie stawiaj maranty obok grzejnika oraz gdy masz zamiar otworzyć wówczas okno w celu wietrzenia pomieszczenia, przenieś ją na czas wietrzenia dalej od okna.

Więcej dowiesz się w poradniku o świetle i stanowisku dla maranty, w którym omawiam szczegółowo tę tematykę. Dowiesz się tam również, dlaczego liście Twojej maranty drobnieją…

Podłoże:

Maranta preferuje ziemię żyzną, a jednocześnie pulchną i przepuszczalną.

Unikaj typowego bigosu o dużej frakcji składników z małym udziałem komponentów zwięzłych, jaki stosuje się przy obrazkowatych, ponieważ nie sprawdzi się dla maranty. Możesz też kupić dedykowane podłoże dla marantowatych lub przygotować poniższą mieszankę jako prosty, ale często równie dobry substytut.

Podstawowa mieszanka podłoża dla maranty może składać się z:

50% dobrej jakości ziemi uniwersalnej (kupowanej w sklepach ogrodniczych)
30% włókna kokosowego
20% perlitu frakcji 3-6mm

Dobrze sprawdzą się gotowe mieszanki podłoży dla maranty oferowane w sklepach internetowych. Mimo iż mogą różnić się składem, warto wypróbować każde z nich i sprawdzić osobiście, ponieważ nie ma jednej najlepszej ziemi dla maranty. Więcej o podłożu rozpisywałem się w poradniku o ziemi dla maranty oraz przesadzaniu na niniejszym blogu.

Przesadzanie maranty oraz ‘tajemnica’ o której nie każdy wie:

Marantę przesadzamy co roku na wiosnę do doniczki o numer większej (2cm szerszą i głębszą doniczkę). Pamiętaj, aby doniczka miała otwory drenażowe w dnie. W miarę możliwości wybieraj doniczki plastikowe przezroczyste, włóż ją później do ozdobnej osłonki. Dzięki przezroczystej doniczce możesz obserwować stan korzeni oraz wilgotność podłoża.

Uwaga: Podczas przesadzania – zwłaszcza nowej maranty po zakupie – nie wolno uszkodzić jej korzeni!

Wyjmij nową roślinę z doniczki uciskając delikatnie jej ścianki
Obsyp delikatnie tylko tyle ziemi, ile swobodnie odpada od bryły korzeniowej, nie grzeb mocno palcami w korzeniach i nie rozrywaj ich. Lekko otrzep ziemię, która odpada sama po dotknięciu, a resztę zostaw – nawet jeśli jest to ziemia produkcyjna, w której roślina była kupiona.
Następnie nasyp nieco ziemi na dno nowej doniczki, umieść roślinę na środku oraz obsyp dokoła świeżą ziemią, delikatnie uciskając, aby nie zostawić przestrzeni niezapełnionych ziemią.
Następnie delikatnie podlej tylko zwilżając ziemię. Nie lej na początku dużo wody, ponieważ świeże podłoże bardzo mocno nasiąka i długo trzyma wodę. Następne podlewanie wykonaj, kiedy ziemia po sprawdzeniu jej powierzchni palcem będzie już sucha.

Uwaga: Pierwszym błędem oprócz zbyt suchego powietrza, przelania oraz podlewania nieodpowiednią wodą, przez który wiele osób ma problemy z marantą i kalateą, jest właśnie usuwanie całej ziemi z korzeni przy przesadzaniu. Marantowate mają bardzo delikatne korzenie i nie znoszą ich uszkadzania, roślina długo odchorowuje taki szok, a często jest to przyczyna jej utraty. To stąd biorą się mity o jej ciężkiej uprawie i nagłym marnieniu.

…A gdy chcesz przenieść marantę do uprawy hydroponicznej to, zamiast maltretować jej korzenie, które były w ziemi, zrób z niej sadzonki wierzchołkowe i pędowe oraz ukorzeń je w wodzie. Dopiero później posadź sadzonki wodne w koszyczku hydroponicznym. To będzie lepsze i bardziej pewne rozwiązanie, niż dość duże ryzyko osłabienia lub utraty rośliny i pierwszego niepowodzenia w jej uprawie.

Podlewanie:

Marantę podlewaj wodą, odstaną o temperaturze pokojowej – takiej, która po nalaniu do konewki postała przynajmniej kilka godzin, a najlepiej całą noc. Jeśli masz miękką wodę w kranie, możesz podlewać tak odstałą kranówką. Jeśli masz twardą wodę, używaj odstałej kilka godzin wody przegotowanej lub np. odstałej wody z dzbanka filtrującego.

Uwaga: Przy podlewaniu maranty nie traktuj poważnie absurdalnych zaleceń typu np. …podlewanie co 2-3dni… Pomijając już ich potencjalną szkodliwość, na czas wysychania podłoża wpływa bowiem wiele czynników takich jak: temperatura i pora roku, zwięzłość i rodzaj podłoża, jak obfite było poprzednie podlanie, jak duża jest doniczka… Tu nie da się ustalić sztywnej reguły ‘z zegarkiem w ręku’! Sprawdzać wilgotność podłoża można właśnie co 2-3 dni, ale decyzja o podlewaniu musi być dyktowana realną potrzebą, a nie sztywnymi wytycznymi.

Marantę podlewaj wówczas, kiedy wierzchnia warstwa do 2 cm ziemi jest już sucha.

Sprawdź wilgotność ziemi palcem, wkładając go do podłoża do pierwszego zgięcia i zobacz czy jest sucho.
Jeśli sucho – podlej dokładnie małymi porcjami równomiernie całą powierzchnię podłoża, by dobrze nasączyć ziemię. Jeśli wilgotno, odczekaj 1-2 dni i sprawdź ponownie.
15-30 minut po podlaniu wylej wodę z podstawki lub osłonki która wyciekła z doniczki, aby roślina nie stała w wodzie.

Więcej informacji o wodzie i podlewaniu przygotowałem dla Ciebie w poradniku o podlewaniu maranty jaki znajduje się już na moim blogu.

Rozmnażanie:

Marantę można rozmnażać przez sadzonki wierzchołkowe, pędowe i przez podział starszej rośliny przy przesadzaniu. Choć ten ostatni sposób jest mało efektywny.

Najprościej rozmnożyć marantę z sadzonek wierzchołkowych:

Odetnij sekatorem, skalpelem lub nożyczkami wierzchołek pędu z 3-4 liśćmi. Zauważ, że maranta posiada u nasady każdego liścia kolanko, gdzie można nawet zobaczyć zaczątki korzeni (najlepiej wybieraj pędy z widocznymi zaczątkami). Tnij 1cm pod kolankiem, czyli miejscem skąd wyrasta liść.
Wyrównaj miejsce cięcia (odetnij kawałek pędu) ostrym skalpelem lub nożem do tapet, jeśli do odcinania sadzonki użyłeś/aś nożyczek lub sekatora… Miejsce cięcia ma być gładkie, nieposzarpane.
Przygotuj słoik lub szklankę z odstaną wodą, jaką podlewasz roślinę i umieść sadzonkę w wodzie tak, aby kolanko (węzeł), było stale zanurzone w wodzie. Możesz wrzucić kilka kawałków węgla aktywowanego terrarystycznego w celu zmniejszenia ryzyka gnicia sadzonki, ale nie jest to konieczne – sadzonka poradzi sobie bez tego, gdy jej miejsce cięcia było przycięte gładko.
Postaw pojemnik z sadzonką w zacisznym jasnym miejscu bez przeciągów i bezpośredniego nasłonecznienia.
W ciągu 3 tygodni z kolanka (węzła) powinny wyrosnąć korzenie. Poczekaj, aż będą miały 3-4cm długości oraz będą posiadać odgałęzienia boczne.
Posadź 3-5 ukorzenionych sadzonek do nowej doniczki (średnicy 11-12cm) i ziemi lub (jeśli chcesz ją uprawiać w hydroponice) w koszyczku hydroponicznym…

przycinanie-sadzonki-maranty-skalpelem-w-celu-zapobiegania-gniciu — Przycinanie sadzonki maranty skalpelem – jako ważny zabieg zapobiegający gniciu sadzonek przy ukorzenianiu.

Pielęgnowanie młodych roślin: Ustaw roślinę w zacisznym miejscu bez przeciągów i bez bezpośrednich promieni słonecznych. Podlewaj po wyschnięciu powierzchni ziemi w doniczce… jak opisywałem wyżej. Pielęgnuj młodą marantę analogicznie jak starszą po przesadzeniu.

Uwaga: Choć nie jest to regułą, lepiej zapobiegawczo unikać ukorzeniania sadzonek maranty z innymi gatunkami roślin, dlatego nie wkładaj sadzonek, do naczynia gdzie ukorzeniasz inne sadzonki, ponieważ zwiększasz ryzyko niepowodzenia ukorzeniania.

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, to czeka na Ciebie kompleksowy poradnik o rozmnażaniu maranty , gdzie dowiesz się wielu cennych informacji na ten temat.

Natomiast rozmnażanie maranty przez podział, to zalecenie mocno naciągane… Mimo iż maranta wypuszcza wraz z wiekiem kłącza, a z nich odrosty od korzeni, to nie wypuszcza ich bardzo dużo, a rozmnażanie przez podział w przypadku maranty jest nieefektywne i uszkadza jej korzenie… Znacznie lepiej rozmnażać marantę przez sadzonki. Kalateę (bliską krewniaczkę maranty o analogicznych wymaganiach uprawowych) rozmnaża się tylko przez podział – przeczytaj o różnicach pomiędzy marantą a kalateą.

Nawożenie:

Przy nawożeniu maranty kieruj się zasadą ‘lepiej mniej niż za dużo’. Stosuj zarówno nawóz organiczny – biohumus w płynie w pełnej podanej przez producenta dawce. Który jest najbezpieczniejszy dla roślin marantowatych.

Jak i mineralny nawóz płynny o zrównoważonym składzie NPK lub z lekką przewagą azotu – ale co najwyżej maksymalnie połowę zalecanej przez producenta dawki nawozu (obniżone o połowę stężenie). Uzupełnienie o nawożenie mineralne jest bardzo wskazane, ponieważ nawożąc jedynie biohumusem, łatwo narazić roślinę na niedobory składników pokarmowych.

Po przesadzeniu rośliny nie nawóź jej przez 4-5 tygodni, ponieważ świeża ziemia zawiera pewien zapas składników pokarmowych.

Uwaga: Nie stosuj się do sztywnych zaleceń typu np. …nawożenie co tydzień-dwa… jakie często widnieją na nawozach w opisach ich dawkowania, ponieważ częstotliwość nawożenia dostosowujemy do częstotliwości podlewania (czasu jak szybko wysycha podłoże). Najlepiej zastosuj nawożenie naprzemienne, o którym przeczytasz w szczegółowym poradniku o nawożeniu maranty, gdzie opisałem wszystkie aspekty tego tematu.

Choroby i szkodniki:

Ze szkodników marantę najczęściej mogą atakować przędziorki oraz wciornastki, sprzyja im suche powietrze oraz ciepło zwłaszcza zimą. Wciornastki zwalczysz preparatem Mospilan 20 SP, a na przędziorki zastosuj Ortus lub Floramite 240sc. Stosuj się do zaleceń na opakowaniu. Zapobiegawczo w przypadku niewielkiego pojawu szkodników – gdy zostały zauważone wcześnie, można zastosować nieco mniejszą dawkę z obawy o reakcję liści rośliny (mogą się zwijać). Dobre rezultaty przy niewielkim porażeniu szkodnikami daje również przemywanie liści roztworem olejku neem (3 ml oleju neem + kilka 3-4 kropli mydła potasowego (emulgator) na 1 litr wody).
Czasami na marancie pojawiają się również problemy fizjologiczne na skutek stosowania złej jakości tj. twardej chlorowanej wody prosto z kranu. Występować mogą wówczas brązowienie końcówek i obrzeży liści.
Analogicznie suche końcówki na liściach maranty mogą być wynikiem zbyt suchego powietrza, wówczas oprócz suchych końcówek maranta może zwijać liście.
Zwijanie się liści można zauważyć w przypadku narażenia maranty na suszę, przelanie, zbyt silne światło, atak szkodników lub/i poparzenie chemiczne zbyt mocnym stężeniem oprysku na szkodniki.

Więcej o problemach z marantą. Ich rozpoznawaniu oraz leczeniu roślin, dowiesz się w dedykowanym artykule o chorobach i szkodnikach maranty. Tam dowiesz się również dokładniej, dlaczego maranta zwija liście lub ma liście w dół.

Rytuał pielęgnacyjny w uprawie maranty…

Stwórz sobie regularny rytuał, np. podczas sprawdzania wilgotności podłoża co 2-3 dni. Pozwoli Ci to na bieżąco monitorować stan rośliny i zapewnić jej wszystko, czego potrzebuje.

Ocena wizualna: Codziennie obserwuj marantę czy podnosi liście na noc, a opuszcza je w dzień. Raz na 2-3 dni, kiedy będziesz sprawdzać, czy roślina potrzebuje wody – przyjrzyj się swojej marancie dokładniej z każdej strony. Czy liście są sprężyste? Czy nie ma żadnych plam, pajęczynek lub dziwnych nalotów? Zwróć szczególną uwagę na spody liści i nowe pędy, czy liście wychodzące w postaci rurek rozwijają się zdrowo.

To idealny moment na bliski kontakt z rośliną i dokładną inspekcję. Gdy zauważysz coś niepokojącego na liściach, to weź lupę i latarkę, by podświetlając liście, obejrzeć je dokładniej czy nie ma nich szkodników, lub jeśli są – co to jest. Wczesne zauważenie i właściwe rozpoznanie nawet kilku osobników zaoszczędzi nerwów, ponieważ łatwiej jest zwalczyć niewielki ich pojaw, zanim opanują całą roślinę.

Sprawdzenie wilgotności podłoża: Włóż palec do ziemi na głębokość do 1-2cm. Czy jest sucha i pora na podlewanie? A może wciąż wilgotna? Podnieś doniczkę, aby ocenić jej wagę. Jeśli maranta rośnie w przezroczystej plastikowej doniczce, którą wkładasz do osłonki – oceń, stan korzeni oraz wilgotność ziemi. Widać czy ziemia jest wilgotna, gdy dotyka ścianek doniczki – jest wówczas mokry ślad), gdy mokry ślad zniknie, to jest pora, by podlać.

Podlewanie (jeśli jest potrzebne): Jeśli jest sucho to podlej roślinę obficie i równomiernie po całym podłożu odstaną, np. przegotowaną wodą o temperaturze pokojowej. Po 15 minutach wylej cały nadmiar wody z osłonki/podstawki. Pamiętaj o regularnym nawożeniu wg. zaleceń z poradnika o nawożeniu maranty.

Czyszczenie: Raz na miesiąc wyczyść liście z kurzu. Weź niewielką ściereczkę z mikrofibry albo bawełnianą, zamocz ją w zimnej przegotowanej wodzie i delikatnie podtrzymując od dołu, przetrzyj z wierzchu każdy liść z kurzu. Możesz również umyć roślinę pod prysznicem. Wstaw roślinę do wanny lub brodzika. Strumień wody ustaw na delikatny, a temperaturę na letnią o temperaturze ciała (nigdy zimną ani gorącą!). Spłucz dokładnie całą roślinę, kierując strumień również na spody liści. Aby uniknąć zalania podłoża, możesz szczelnie owinąć doniczkę foliową torbą. Po takim prysznicu pozostaw roślinę w łazience na jakiś czas, aby obciekła.

Pielęgnacja estetyczna: Zauważasz żółknący stary liść? Odetnij go u nasady ogonka jak najbliżej głównego pędu, kiedy będzie zasychał. Nie odrywaj liścia na siłę! Zostawienie długiego, pustego kikuta jest nieestetyczne. Tak samo zrób z kwiatostanami, gdy chcesz, by roślina zakwitła zostaw je i odetnij u nasady, dopiero gdy będą zasychać. Można je ucinać w momencie, gdy wyrastają, gdy nie zależy Ci na kwitnieniu. Jeśli natomiast pędy rośliny z biegiem czasu stały się zbyt długie i ‘łyse’ od dołu. Możesz je przyciąć do wysokości kilku cm nad ziemią (zostaw 1-2 kolanka), aby pobudzić roślinę do zagęszczenia, a odcięty pęd możesz pociąć na sadzonki, wstawić do wody i ukorzenić. Warto jest odmładzać marantę mniej więcej co 1-2 lata, by zawsze mieć żywotną i zdrową roślinę.

Poprawa warunków: Zimą, jeśli masz suche powietrze, a nie masz nawilżacza, zgrupuj marantę z innymi roślinami lub postaw ją na tacy z mokrym keramzytem. Dno doniczki nie może dotykać mokrego keramzytu (podstaw podstawkę pod doniczkę) regularnie uzupełniaj wodę na tacy z keramzytem, by nie wyschła zupełnie. Zauważ również, czy na marantę nie wieje gorące powietrze z kaloryfera lub nie jest narażona na zimny przeciąg.

Obracanie rośliny: Obróć doniczkę o 90-180 stopni co jakiś czas (np. co 3-4 tygodnie). Zapewni to równomierny dostęp światła do wszystkich części rośliny i zapobiegnie jej ‘odwracaniu się’ w jedną stronę.

Taki regularny, świadomy rytuał nie zajmuje wiele czasu, a sprawia, że opieka nad marantą staje się niezwykle satysfakcjonująca. Zamiast reagować na problemy, zaczynasz im aktywnie zapobiegać, a roślina odwdzięcza się bujnym wzrostem i pięknym wyglądem.

Życzę Ci wielu sukcesów i satysfakcji w uprawie tej ciekawej rośliny!

Krótkie podsumowanie:

Optymalne warunki uprawy maranty w skrócie – recepta na zdrową marantę.

Czynnik	Optymalne warunki
Światło	Jasne, rozproszone. Bez bezpośredniego słońca (toleruje poranne przez firankę do godz. 9). Parapety okien wschodnich lub północnych są najlepsze. Możliwa uprawa pod lampą LED 6000-6500 K (10–14 godz./dobę).
Temperatura	18–25°C w dzień, 16–20°C w nocy. Nie poniżej 14°C. Unikaj gwałtownych wahań temperatury i przeciągów zimnych lub ciepłych.
Wilgotność powietrza	50–70% (optimum 60%+). Nawilżacz, taca z keramzytem, grupowanie roślin, terrarium lub gablota. Możliwa uprawa w łazience z oknem…
Podlewanie	Podlewaj, gdy górne 2–3 cm będzie już suche – sprawdź palcem wilgotność. Woda miękka, o temperaturze pokojowej – odstana. Może być przegotowana.
Podłoże	Żyzne, pulchne i przepuszczalne – lekko kwaśne (pH 5,5–6,5). Ziemia torfowa+ziemia kompostowa+włókno kokosowe+perlit.
Doniczka	Z otworami drenażowymi! Plastikowa utrzymuje wilgoć dłużej (dobra dla maranty). Rozmiar o 2 cm większy od bryły korzeniowej gdy chcesz przesadzić roślinę.
Nawożenie	Najlepiej biohumusem w pełnej dawce wg. zaleceń na opakowaniu. Nawożenie mineralnym nawozem płynnym, max połową zalecanej dawki. Zimą ¼ dawki.
Przesadzanie	Po zakupie, a później co roku wiosną, nie uszkadzaj przy tym korzeni – nie czyść korzeni z podłoża nadmiernie, maranty tego nie lubią… Otrzep tyle starej ziemi, ile łatwo się osypie i możesz sadzić do nowej doniczki.
Rozmnażanie	Z sadzonek wierzchołkowych z 3-4 liśćmi lub pędowych z 1-2 liśćmi, które często na kolankach posiadają zaczątki korzeni przybyszowych. Do rozmnożenia potrzebny pęd posiadający kolanko-węzeł, inaczej się nie ukorzeni. Możliwy podział starszych roślin, ale jest to sposób nieefektywny i uszkadza korzenie. Lepiej rozmnażać przez sadzonki – uzyskasz silne rośliny.