Jak uprawiać Marantę w hydroponice?

Uprawa maranty (Maranta leuconeura) w hydroponice czyli w kulturze wodnej pasywnej (semi-hydro), jest świetną alternatywą dla osób, którym maranta nie chce rosnąć w ziemi. Maranty są albo zasuszane w podłożach typu bigos, albo zalewane w zwykłej ziemi ‘z worka’. Przyczynami niepowodzeń w uprawie mogą być też np. zła jakość komponentów z których składa się podłoże, albo kumulujące się w nim sole mineralne poprzez niedostateczne właściwości buforowe podłoża…

Uprawa hydroponiczna rozwiązuje te problemy zapewniając roślinie bardziej stabilne – przewidywalne warunki, ponieważ oprócz tego, że roślinę umieszczany w doskonale kapilarnym i przewiewnym podłożu, to w dodatku mamy absolutną kontrolę nad składem pożywki badając jej parametry w precyzyjny sposób… W poradniku znajdziesz kompletną i prostą instrukcję jak dbać o marantę w hydroponice. Zatem do dzieła.

Przejście z uprawy maranty w ziemi na hydroponikę

Na wstępie zdradzę Ci ważną kwestię. Pamiętasz jak już w kilku miejscach na blogu pisałem, że maranta nie znosi uszkadzania systemu korzeniowego? Wniosek zatem nasuwa się sam…

Jeśli chcesz uprawiać marantę metodą hydroponiczną, lepiej jest zamiast przestawiać roślinę rosnącą w ziemi – zrobić z maranty sadzonki w wodzie, które od początku wytworzą korzenie wodne i będą przystosowane do uprawy hydroponicznej. Zaoszczędzi to roślinie stresu i zapewni jej dobry start.

Mimo że za chwilę opiszę instrukcję jak przestawić marantę rosnącą w ziemi na uprawę hydroponiczną, to nie mogę Ci zagwarantować powodzenia tej procedury. Robisz to zatem na własne ryzyko.

Przygotowanie rośliny:

• Wyjmij marantę z doniczki z ziemią.
• Delikatnie wykrusz jak najwięcej ziemi palcami uważając by nie porozrywać korzeni.
• Włóż bryłę korzeniową do miski z odstaną wodą o temperaturze pokojowej i Bardzo dokładnie wypłucz cały system korzeniowy z resztek podłoża — to kluczowy etap. Nawet drobne resztki ziemi mogą być przyczyną gnicia korzeni.
• Następnie wypłucz korzenie jeszcze dokładniej pod letnią-o temperaturze ciała (nie zimną!) bieżącą wodą, delikatnie rozdzielając je palcami.
• Na koniec obejrzyj korzenie i odetnij wszystkie uszkodzone, zgniłe lub martwe-suche tak by zostały tylko zdrowo wyglądające korzenie.
• Możesz zdezynfekować tak oczyszczony system korzeniowy spryskując go delikatnie roztworem wody utlenionej (1 część wody utlenionej 3% i 1 część czystej wody).

Okres adaptacji maranty w hydroponice (aklimatyzacja):

• Przez pierwsze 3-4 tygodnie trzymaj roślinę tylko w czystej wodzie (bez pożywki). Może to być woda RO lub destylowana wymieszana pół na pół z ostaną kranówką lub sama wystudzona odstana 24h przegotowana kranówka.
• Roślina musi wykształcić tzw. korzenie wodne — różnią się one budową od korzeni ziemnych (są jaśniejsze, bardziej delikatne, bardziej rozgałęzione, przystosowane do pobierania tlenu z wody).
• Korzenie ziemne mogą częściowo obumierać i być zastępowane przez nowe korzenie wodne — to naturalny proces.
• W tym okresie roślina będzie przechodzić silny stres — może tracić pojedyncze liście i/lub chwilowo zwolnić wzrost, albo wypuszczać słabe mało wybarwione – czasem zniekształcone liście. Można je później usunąć gdy roślina zacznie rosnąc normalnie.

Uwaga: Sadzonki maranty ukorzenione w wodzie i sadzone do hydroponiki nie wymagają tak złożonych działań, wystarczy że:

• Po posadzeniu sadzonek maranty ukorzenionych w wodzie, od razu utrzymujesz poziom pożywki na poziomie optimum wskaźnika. Na początku można również nalać pożywki do poziomu max i pozwolić pożywce opaść do poziomu optimum z czasem, by zaoszczędzić roślinie stresu adaptacyjnego gdy będzie przechodzić z pełnego zanurzenia korzeni w wodzie, do uprawy w wilgotnym bardziej natlenionym środowisku substratu hydroponicznego.
• Zamiast czystej wody, możesz podać od początku roślinie standardową pożywkę. (Dla bezpieczeństwa rozcieńczone stężenie do połowy) Czyli 50% standardowej pożywki + 50% wody – może być woda RO lub destylowana z dodatkiem cal-mag, woda RO lub destylowana wymieszana pół na pół z ostaną kranówką lub sama odstana 24h przegotowana kranówka.
• Roślina szybciej się aklimatyzuje i jest w dobrej kondycji od początku!

Doniczka hydroponiczna — budowa i zasada działania

Typowa doniczka hydroponiczna (system pasywny) składa się z:

• Doniczki wewnętrznej (koszyczek): plastikowa doniczka z licznymi otworami/szczelinami, w której umieszczona jest roślina wraz z substratem hydroponicznym. UWAGA: Jeśli szczeliny koszyczka są zbyt szerokie i drobna Lechuza się wysypuje, to wyłóż koszyczek drobną siatką z tworzywa sztucznego. Zapobiegnie to wysypywaniu się podłoża przez otwory.
• Wskaźnik poziomu wody: to plastikowa ruchoma rurka z pływakiem, która pokazuje poziom roztworu (oznaczenia: MIN — OPT — MAX). Wskaźnik poziomu wody montuje się wraz koszyczkiem hydroponicznym.
• Doniczki zewnętrznej (osłonka/naczynie): szczelna, wodoszczelna doniczka bez dziurek, w której znajduje się roztwór pożywki. Może to być szkliwiona lub plastikowa standardowa osłonka jaką również stosujemy w zwykłej uprawie.
• Dla maranty zwykle wybieraj zestawy hydroponiczne o rozmiarze 12-13cm średnicy.

UWAGA: Zamiast standardowego koszyczka hydroponicznego, gdy będziesz uprawiać marantę w Lechuzie, możesz również wykorzystać tzw. doniczkę samonawadniającą, która jest wyposażona w knot nawadniający oraz zbiornik na pożywkę…

Substrat hydroponiczny – inertny (zamiast ziemi):

Na początek przygody z hydroponiką polecam podłoże typu Lechuza BASIC Pon – To podłoże przystosowane do uprawy hydroponicznej cechujące się bardzo dobrymi właściwościami kapilarnymi (wodno-powietrznymi) i sprawdza się o wiele lepiej od zwykłego drobnego keramzytu, seramisu lub pumeksu. Lechuza Basic Pon jest drobnej gradacji 2-5mm i stabilnie utrzymuje samą roślinę w koszyczku oraz skutecznie dostarcza wilgoć do górnych partii koszyczka, co jest kluczowe dla niezbyt grubych korzeni maranty, by nie wysychały.

Substrat hydroponiczny (typ BASIC Pon) nie dostarcza żadnych składników odżywczych — służy jedynie do:

• Mechanicznego podtrzymywania rośliny
• Zapewnienia dostępu powietrza do korzeni
• Kapilarnego podciągania wody dla korzeni

Przed użyciem Lechuzę należy dokładnie wypłukać z pyłu – do płukania użyj miękkiej wody np. RO, destylowanej lub wystudzonej przegotowanej. Mimo iż producent zwykle nie sugeruje płukania, osobiście zawsze przepłukuję ten substrat dla pewności…

Sadzenie maranty w doniczce hydroponicznej

• Na dno przygotowanego koszyczka hydroponicznego z umieszczonym już wskaźnikiem poziomu wody, wsyp warstwę substratu (2–3 cm)
• Umieść roślinę – korzenie maranty rozłóż równomiernie
• Dosypuj substrat dookoła korzeni, delikatnie potrząsając doniczką, aby granulki dokładnie wypełniły przestrzenie pomiędzy korzeniami.
• Posadź marantę tak, by wszystkie jej korzenie były dokładnie zasypane podłożem, możesz posadzić sadzonki dość głęboko – na 1/3 głębokości doniczki, ważne tylko aby stożek wzrostu nie był zasypany… Doniczkę hydroponiczną wypełniamy podłożem do 1cm poniżej jej górnej krawędzi.
• Umieść koszyczek w doniczce zewnętrznej/osłonce.
• Wlej roztwór pożywki/wodę do poziomu optimum.

Pożywka wodna w uprawie maranty metodą hydroponiczną

Pożywka hydroponiczna to wodny roztwór wszystkich makro i mikroelementów, które roślina normalnie pobiera z gleby. Zastępuje ono nawożenie w ziemi. Aby przygotować pożywkę dla maranty potrzebne Ci będą:

Woda

• Najlepsza będzie woda destylowana/demineralizowana lub z filtra odwróconej osmozy RO. W przypadku wody RO niech to będzie woda bez wbudowanego w taki filtr remineralizatora, który nie nadaje się dla roślin. Do samej wody RO lub demineralizowanej używamy w preparatu typu Cal-Mag w celu jej remineralizacji gdy uzywamy nawozu hydroponicznego typu hard-water.
• Akceptowalne są woda RO lub destylowana wymieszana pół na pół z ostaną kranówką lub sama odstana 24h przegotowana kranówka.
• Unikaj samej wody prosto z kranu, jest ona często twarda (zawiera dużo wapnia i magnezu), przez co zaburza dostępność mikroelementów dla rośliny.

Oraz gotowe preparaty nawozowe do przygotowania pożywki hydroponicznej dla maranty

Dostępne są gotowe nawozy hydroponiczne, które dzielą się na:

• Nawozy hydroponiczne do wody miękkiej – typu soft water (do przygotowania pożywki bezpośrednio z samej wody RO lub destylowanej).
• Nawozy hydroponiczne do wody twardej – typu hard water (do przygotowania pożywki z wody RO lub destylowanej do których uprzednio dodany został preparat cal-mag lub do wody RO lub destylowanej zmieszanej pól na pół z ostaną kranówką), albo do wody przegotowanej.

Zadbaj o odpowiednie stężenie pożywki (EC — electrical conductivity):

• Maranta preferuje niskie do umiarkowanego stężenia: EC ok. 0,8–1,2 mS/cm.
• Do mierzenia stopnia EC zastosuj elektroniczny miernik poziomu EC który możesz kupić w sklepach z roślinami kolekcjonerskimi lub akcesoriami do uprawy hydroponicznej.
• Mierzenie stopnia poziomu EC jest ważne ponieważ zbyt wysokie stężenie EC pożywki skutkuje ‘tzw. poparzeniem korzeni’, a w efekcie brązowieniem brzegów liści oraz obumieraniem rośliny – w zależności od stopnia uszkodzenia korzeni i ich późniejszej zdolności pobierania wody. W pożywce o zbyt wysokim EC korzenie rośliny przestają pobierać wodę, dochodzi do tzw suszy fizjologicznej.

Właściwe pH pożywki:

• Optymalne pH dla maranty to pH 5,5–6,5 (lekko kwaśne).
• Mierz pH za pomocą elektronicznego miernika pH lub testu kropelkowego pH który łatwo kupisz w sklepach zoologicznych z akcesoriami akwarystycznymi.
• W razie potrzeby koryguj pH za pomocą preparatów pH Down (kwas) lub pH Up (zasada).

Przygotowanie pożywki dla maranty wykorzystując nawozy typu soft-water

Gdy przygotowujesz pożywkę z samej wody destylowanej lub czystej RO, cała procedura przygotowania pożywki sprowadza się jedynie do dodania do wody odpowiedniej ilości nawozu typu soft water.

Pożywka przygotowana z wody RO/destylowanej i nawozów soft water wykazuje bardzo wysoką stabilność w uprawie maranty w Lechuza Pon. Samo podłoże Lechuza działa jak bufor mineralny, który dodatkowo stabilizuje parametry w strefie korzeniowej.

Czynniki wpływające na stabilność pożywki

• Stabilność pH: Czysta woda RO nie ma własnego bufora węglanowego, co oznacza, że po dodaniu nawozów soft water pH może początkowo lekko wahać się przez pierwsze 24-48 godzin. Dobrej jakości nawozy hydroponiczne zawierają jednak własne bufory pH, które po wymieszaniu stabilizują odczyn na właściwym poziomie.
• Wpływ Lechuza Pon: Zeolity i pumeks zawarte w podłożu posiadają wysoką pojemność sorpcyjną. Pochłaniają one nadmiar kationów (w tym wapnia i magnezu) i oddają je roślinie w miarę potrzeb, co zapobiega gwałtownym skokom parametrów, jakie mogłyby wystąpić w czystej hydroponice wodnej (np. DWC).
• Stabilność chemiczna: Woda RO nie zawiera nieznanych minerałów, więc dostarczasz roślinie wyłącznie to, co znajduje się w butelce z nawozem.
• Czas przechowywania: Gotowy roztwór na bazie wody RO i nawozów mineralnych zachowuje pełną stabilność w zamkniętym, ciemnym i chłodnym pojemniku przez około 7 do max 14 dni.

Jakie profesjonalne nawozy bazowe do wody miękkiej wybrać dla maranty? (Wybierz jeden system)

Dla uprawy maranty w czystym podłożu Lechuza Basic Pon przy użyciu wody RO lub destylowanej, najlepsze na rynku są mineralne nawozy wieloskładnikowe dedykowane specjalnie do miękkiej wody (Soft Water). Maranty potrzebują stabilnego źródła azotu i potasu, przy jednoczesnym zabezpieczeniu przed niedoborami wapnia i magnezu, o co dbają poniższe systemy nawożenia.

Najlepsze nawozy soft water do wody RO lub destylowanej

• Advanced Nutrients – Sensi Grow Coco A&B: Choć pierwotnie stworzony do podłoży kokosowych, ten dwuskładnikowy nawóz dobrze sprawdza się w mineralnym Pon-ie z wodą RO. Zawiera technologię pH Perfect, która automatycznie stabilizuje odczyn pożywki na optymalnym poziomie, co bardzo ułatwia uprawę początkującym. Posiada podwyższone, idealnie zbalansowane dawki wapnia i magnezu, choć wadą tego nawozu jest dość wysoka cena…
• Terra Aquatica (dawne GHE) – TriPart (Flora Series) Soft Water: Klasyczny, trójskładnikowy system (Grow, Bloom, Micro). Wersję Soft Water kupuje się jako butelkę TriPart Micro Soft Water, która dostarcza roślinie niezbędny wapń (Ca) pominięty w czystej wodzie RO. Daje ogromną elastyczność – dla maranty stosuje się głównie wyższe dawki Grow i Micro, a mniejsze Bloom.
• Canna Hydro Vega Soft Water: Profesjonalny, dwuskładnikowy nawóz bazowy (A+B) stworzony z myślą o fazie wzrostu wegetatywnego roślin zielonych. Gwarantuje stabilne parametry i dobrą przyswajalność mikroskładników w pożywce sporządzonej z czystej wody RO/destylowanej.
• Shogun Samurai Hydro Grow Soft Water: Nowoczesny dwuskładnikowy nawóz (A+B) zawierający formułę SmartZen, która stymuluje rozwój korzeni i może zwiększać odporność tkanek maranty na stres.

Dawkowanie dla maranty

Maranty są wysoce wrażliwe na zasolenie, dlatego przygotowując pożywkę z powyższych nawozów, zawsze zaczynaj od 1/4 lub maksymalnie 1/2 dawki zalecanej przez producenta na etykiecie. Docelowe EC roztworu hydroponicznego dla maranty powinno wynosić 0.8 – 1.0 mS/cm, a pH powinno mieścić się w granicach 5.5 – 6.0.

Kolejność przygotowania pożywki z czystej wody RO/destylowanej

• Przygotuj naczynie z wodą RO lub destylowaną – woda musi mieć temperaturę pokojową, dlatego musi postać kilka godzin w pomieszczeniu gdzie trzymasz maranty.
• Dodaj dawkę nawozu hydroponicznego Soft Water – składnik A, wymieszaj, potem składnik B, wymieszaj (jeśli nawóz składa się z kilku butelek). I odczekaj chwilę.
• Następnie sprawdź EC roztworu i w razie potrzeby dodaj nawozu aby doszło do minimum 0.8, ale nie więcej niż 1.2 mS/cm lub dolej wody RO gdy EC jest za wysokie…
• Odczekaj około 10-15 minut i sprawdź dla pewności pH pożywki testem kropelkowym lub pH-metrem elektronicznym. Powinno mieścić się w granicach pH 5.5 – 6.0.
• Ewentualnie wyreguluj pH. Gdy pH jest za wysokie zastosuj preparat zakwaszający pH Down (kwas) lub jeśli pH pożywki jest za niskie pH Up (zasada).
• Po uregulowaniu pH pożywki (choć rzadko jest ono potrzebne jeśli stosuje się dobrej klasy nawozy), odczekaj jeszcze około 10 minut i możesz już użyć tak przygotowanej pożywki.

Jak przygotować pożywkę hydroponiczną dla maranty wykorzystując nawozy typu hard-water?

By ułatwić początkującym przygotowanie pożywki podzielę zalecenia na 2 etapy:

Etap 1 (Na start): Woda – mieszanka 50% destylowana + 50% odstana kranowa

W tym wariancie gdy stosujesz wodę demineralizowaną lub RO zmieszaną pół na pół z odstaną wodą kranową, która dostarcza naturalny bufor (węglany) – startową dawkę wapnia i magnezu. Twoja woda bazowa będzie miała prawdopodobnie EC na poziomie około 0.2–0.3 mS/cm. W zależności jak twarda była kranówka.

Rekomendacja: Zastosuj nawóz typu Formulex (Growth Technology) lub Plagron Hydro A+B

Formulex to jednoskładnikowy nawóz mineralny stworzony specjalnie do upraw domowych i sadzonek. Jest stabilny i dobrze nadaje się do wody twardej lub średnio twardej.

Plagron Hydro to z kolei klasyczny, dwuskładnikowy nawóz profesjonalny o czystym składzie.

Jak je dawkować?

• Zmieszaj wodę destylowaną z kranową w proporcji 1:1.
• Dodawaj nawóz porcjami, aż uzyskasz docelowe EC dla młodych roślin (zwykle EC 0.8 do 1.2 mS/cm, wliczając wartość wody bazowej).
• Na koniec skoryguj pH do przedziału 5.5 – 6.2.

ETAP 2: Przygotowanie pożywki z czystej wody RO lub demineralizowanej (Docelowy układ profesjonalny)

Czysta woda RO to ‘czysta karta’. Aby Twoja pożywka była stabilna, musisz najpierw sztucznie stworzyć bufor mineralny, a dopiero potem dodać nawozy profesjonalne.

Krok 1: Budowanie bufora (dodanie preparatu Cal-Mag)

Zanim wlejesz jakikolwiek nawóz hard water do czystej wody RO, musisz podnieść jej EC za pomocą preparatu zawierającego wapń i magnez (tzw. Cal-Mag). Może to być np. Canna Calmag Agent lub Plagron Calmag Pro.

Jak to wymieszać?

Do czystej wody RO (EC 0.0) dodajesz CalMag kropla po kropli, aż Twój EC-metr wskaże EC 0.3 – 0.4 mS/cm. Dopiero taka woda staje się bezpieczną bazą, która nie pozwoli na drastyczne ‘zjeżdżanie’ pH w dół.

Ważne: W procesie mieszania pożywki kolejność ma znaczenie!

Aby uniknąć wytrącania się osadów (soli mineralnych) podczas mieszania pożywki dla maranty, zawsze zachowaj tę kolejność:

• Nalej czystą wodę RO/demineralizowaną do naczynia.
• Dodaj CalMag (uzyskaj EC ~ 0.3-0.4 mS/cm). Odczekaj około 10 minut.
• Dodaj nawóz profesjonalny (składnik A, wymieszaj, potem składnik B, wymieszaj). Dojdź do docelowego EC (EC 0.8-1.2 mS/cm).
• Odczekaj kilka minut i dopiero na samym końcu zmierz pH, a w razie potrzeby użyj regulatora pH.

Który sposób przygotowania pożywki wybrać na początek?

Z doświadczenia, jako że każdy był kiedyś początkującym, rekomenduję aby zaczynać od przygotowywania pożywki z nawozami typu soft water. Na początek ta metoda jest zdecydowanie lepsza i prostsza.

Poziom pożywki w uprawie hydroponicznej maranty – czyli jak podlewać w hydroponice?

To kluczowy aspekt odróżniający hydroponikę (semi-hydroponikę) od zwykłego ‘trzymania rośliny w wodzie’:

• Napełnianie do poziomu OPT (optymalny): uzupełniaj stale poziom wody do wartości optimum. Do dolewania wody używaj wody RO lub destylowanej z dodatkiem cal-mag, albo też wody RO lub destylowanej wymieszaną pół na pół z ostaną kranówką.
• Nigdy nie dolewaj, zanim poziom nie spadnie do MIN — korzenie potrzebują fazy ‘oddychania’, gdy nie są zanurzone.
• Cykl mokro-sucho: po napełnieniu pożywką czekasz, aż wskaźnik opadnie do MIN (lub tuż powyżej), i dopiero wtedy dolewasz. To zapewnia napowietrzenie korzeni.
• Maranta nie toleruje ciągłego zalewania — korzenie muszą mieć dostęp do tlenu.
• W praktyce: dolewanie co ok 5–10 dni w zależności oczywiście od warunków (temperatura, wielkość rośliny, pora roku). Należy to samodzielnie obserwować i wypraktykować własną częstotliwość dolewania pożywki – co w przypadku posiadania czytelnego wskaźnika poziomu jest dziecinnie proste.

Wymiana roztworu

• Co 4–6 tygodni całkowicie wymieniaj roztwór pożywki.
• Wylej stary roztwór, przelej koszyczek z rośliną czystą wodą RO lub destylowaną nad zlewem przepłukując go kilkukrotnie pozwalając by woda wypłynęła otworami, następnie nalej świeży przygotowany roztwór pożywki i wstaw koszyczek z marantą z powrotem do osłonki z pożywką. W razie czego ureguluj poziom pożywki, patrząc by wskaźnik wskazywał optimum.
• Dlaczego wymieniać roztwór? Z czasem proporcje minerałów się zaburzają poprzez dolewanie czystej wody, parowanie itp., a sole w substracie mogą się kumulować – stąd okresowe wskazane przepłukiwanie koszyczka z rośliną.

Warunki uprawy maranty w hydroponice (światło, temperatura, wilgotność)

Warunki środowiskowe są takie same jak przy uprawie w ziemi, ale z większym naciskiem na utrzymywanie stałej temperatury oscylującej w przedziale 18–26°C i ochronie bryły korzeniowej od chłodnego parapetu zimą:

• Światło: Maranta lubi miejsce jasne bez bezpośredniego słońca (maranta jest wybitnie wrażliwa na poparzenie liści przez bezpośrednie promienie słoneczne padające na roślinę).
• Temperatura: 18–26°C. Minimum 17°C. Nie stawiać rośliny przy kaloryferze ani na chłodnym przeciągu przy uchylonym oknie jesienią-zimą.
• Izoluj doniczkę od zimnego parapetu, ponieważ w uprawie hydroponicznej korzenie w chłodnej pożywce łatwo gniją.
• Wilgotność powietrza: wysoka, 50–70%+. Można stosować nawilżacz…

Zapoznaj się z poradnikiem o tym gdzie postawić marantę.

Pielęgnacja bieżąca

• Czyszczenie liści: Regularnie wycieraj liście wilgotną ściereczką (maranta ma duże liście, które zbierają kurz i warto je od czasu do czasu wyczyścić z kurzu).
• Obserwacja korzeni: Dzięki możliwości wyjęcia koszyczka — regularnie sprawdzaj stan korzeni. Zdrowe korzenie wodne są białe lub kremowe. Brązowe, śluzowate oznaczają gnicie. Gnijące korzenie ucinaj zdezynfekowanymi nożyczkami natychmiast, gdy tylko je zauważysz.
• Czyszczenie doniczki zewnętrznej: Co kilka miesięcy dokładnie umyj ją, aby usunąć osad z soli mineralnych itp.
• Uważaj na algi w półprzezroczystych naczyniach: Zielony nalot w doniczce zewnętrznej — wynik działania światła na wodę z pożywką. Stosuj nieprzezroczyste doniczki zewnętrzne – osłonki. Algi nie są groźne, ale konkurują o składniki pokarmowe z rośliną.

Rozmnażanie maranty w hydroponice

• Odcinasz sadzonkę (fragment łodygi z węzłem) tak jak przy zwykłej uprawie.
• Ukorzeniasz ją w wodzie – maranta ukorzenia się łatwo i szybko.
• Po ukorzenieniu — przesadzasz do docelowej doniczki hydroponicznej.

Sprawdź kompleksowy poradnik jak rozmnażać marantę przez sadzonki w wodzie.

Podsumowując

Uprawa maranty w hydroponice może być świetną alternatywą jeśli nie wychodzi Ci jej uprawa w ziemi. Znam osoby, które dopiero po przejściu na hydroponikę pozbyły się notorycznych niepowodzeń uprawowych, a przedstawione podstawowe wskazówki – bo tak naprawdę o hydroponice można byłoby napisać o wiele więcej – są niezbędnikiem, jaki starałem się ująć w jak najbardziej skondensowanej formie. Mam zatem nadzieję, że niniejszy poradnik okazał się dla Ciebie przydatny! 🙂